Boekrecensie – Het Oerdieet

Uit mijn eigen collectie zeer informatieve boeken eentje van eigen bodem! Het Oerdieet van Arts, apotheker maar vooral onderzoeker Remko Kuipers. Kuipers was een promovendus van de alternatieve Groningse hoogleraar prof. dr. F.A.J. (Frits) Muskiet en promoveerde in de evolutionaire geneeskunde. Deze wetenschap houdt zich bezig met de relatie tussen evolutie, leefstijl (o.a. voeding) en gezondheid. Voor zijn onderzoek reisde hij naar Tanzania waar hij jaren veelal onder primitief levende stammen verbleef.

remko_kuipers_-_het_oerdieet (1)

Woord Vooraf

Het boek start veelbelovend met zowel een voorwoord van Loren Cordain, PhD, professor of Health and Exercise Science, Colorado State university, Fort Collins, USA en auteur van de boeken The Paleo Diet, The Paleo Diet for Athletes, The Paleo Diet Cookbook en The Paleo Answer. Als ook de Nederlandse internist Dr. Frank van Berkum bekend van het Dr. Frank Dieet en mede auteur van Gezond slank met Dr. Frank en Snel slank met Dr. Frank.

Cordain schrijft:

“Het Oerdieet biedt een waardevol inzicht in de samenstelling van onze huidige voeding en de verschillen met onze oorspronkelijke paleolithische voeding.”

Dr. Frank geeft aan dat het boek de theorie achter het oerdieet zo verleidelijk omschrijft dat je er wel in moet geloven. Het werd dan ook hoogtijd om zelf in de stof te duiken en dit boek te ‘verorberen’.

De Theorie

Hoewel het een tamelijk dik boek vol stoffige moeilijke woorden lijkt, blijkt het helder geschreven met hier en daar een plaatje om de tekst bij te staan, uitgelichte stukjes tekst, speerpunten aan het eind van ieder hoofdstuk om de belangrijkste zaken nog even helder op een rij te krijgen en aan het begin van elk nieuw hoofdstuk een leuke, treffende quote. Kuipers weet mij snel te boeien met zijn tekst en uitleg over de evolutietheorie, evolutionaire geneeskunde en de evolutionaire voedingswetenschap. Medische termen worden kort en bondig verduidelijkt en hij maakt al snel korte metten met het idee dat voeding ‘ de heilige graal’  tot gezond ouder worden is. 

“Welvaartsziekten zijn in feite ouderdomsziekten die zich op steeds jongere leeftijd manifesteren. Kanker is bijvoorbeeld een bijwerking van de normale celdeling van de cellen in ons lichaam. Dit beginstadium van kanker treedt vrijwel dagelijks bij iedereen op, maar wordt meestal direct de kop ingedrukt door de afweercellen van ons immuunsysteem. […] Dat ook in de lichamen van eeuwenoude gemummificeerde jager-verzamelaars aanwijzingen zijn gevonden voor aderverkalking en kanker, toont aan dat deze ziekten bij ons normale verouderingsproces horen, ook al eten we volgens het oerdieet. Het is dan ook een illusie dat welvaartsziekten of ouderdomsziekten door een goede voeding volledig uitgebannen kunnen worden.”

Desalniettemin geeft Kuipers aan dat een gezonde voeding wel degelijk kan beschermen tegen het optreden van welvaartsziekten.

De Rode Draad

Een thema dat door het hele boek heen geweven zit is dat van de lagegraadontsteking. Een sluipmoordenaar waar ook ikzelf dagelijks tegen vecht en een van de hoofdredenen is voor mijn eigen “oerknal“. Ondanks de vele stukken theorie die ik al heb gelezen over dit euvel en hoe hiermee om te gaan of beter gezegd dit tegen te gaan, weet deze oerdokter mij zeker nieuwe stof tot denken voor te leggen, veelal onderbouwd met wetenschappelijke studies.

“…is bij chronische lagegraadontsteking door bepaalde hierna te bespreken invloeden sprake van een continue, lichte activatie van ons immuunsysteem. In beide gevallen reageert ons lichaam met de uitscheiding van ontstekingsbevorderende stofjes. […] Vele wetenschappelijke onderzoeken ondersteunen de relatie tussen deze ontstekingsstoffen en welvaartsziekten.”

Het Dieet

Uiteraard verteld het boek over de basis van het paleo principe en is er daarnaast veel te leren over voedingsstoffen, vitamines en mineralen. Verschillende algemeen bekende opvattingen over wat nu gezond maakt worden weerlegd door wetenschappelijke onderbouwing en kan de leek die net om de (paleo)hoek komt kijken erg doen verbazen. Maar ook weet Kuipers los te breken van de tunnelvisie op de evolutie die vele paleo’ers star vasthouden.

“Omdat granen pas sinds enkele duizenden jaren gegeten worden en ze bovendien bepaalde antinutriënten bevatten, zijn ze volgens sommige wetenschappers geen onderdeel van het oerdieet en hebben ze vooral nadelige gevolgen voor de gezondheid.”

Kuipers weet een dieet te omschrijven dat prima past binnen onze huidige leef omstandigheden en samenleving waarbinnen brood en andere baksels bijna onmisbaar zijn geworden. Met heldere tips voor een beter alternatief voor het gewone sneetje volkoren bruin met choco pasta of makkelijke bord pasta waarbij hij zelfs een flink aantal recepten ter inspiratie geeft.

Conclusie

Het boek is wat mij betreft zeker het lezen waard en heeft een toegevoegde waarde gehad op de kennis die ik als paleo foodie al heb opgedaan. Echter moet ik toegeven dat er een aantal zaken zijn waarbinnen ik mij niet kan vinden, ook al heeft hij deze weten te onderbouwen met wetenschappelijk aangetoonde feiten. Noem mij maar koppig, luisteren naar mijn eigen lichaam blijft toch de belangrijkste leidraad voor wat gezond is. Mijn lichaam loopt nu eenmaal niet als een zonnetje op de energie van (pseudo) granen. Is dit ook voor jou het geval, dan heeft het wat betreft de recepten weinig zin om dit boek in je boekenkast te zetten. Wil je in heldere taal begrijpen waar de basis van paleo ligt en welke theorieën de vele leefstijl volgers zo weet te stimuleren en wil je meer weten over voeding, gezondheid en onze evolutie dan kan ik dit boek zeker aanraden.

 

Oerzuivere geïnformeerde groet,

Helen.

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.